Yazar: Betül Yenilmez
Öğretmen dersi anlatırken gözü hüzünlü öğrencisine takıldı. Dersin konusu “kalp”ti. Tahtaya büyük harflerle yazdı: “Kalp sadece bir organ mıdır? Yoksa bir anlam mıdır?”
Sonra sınıfa döndü ve sordu:
“Biz insanların dışında başka kimin kalbi vardır çocuklar?”
Öğrenciler teker teker dillerinin ucuna gelen canlıları sayıyorlardı. Kimisi “köpek” dedi, kimisi “solucan”. Cevaplar arasında gülüşmeler oldu. Ama o efkârlı öğrenci, sessizce parmağını kaldırdı. Gözleri derin bir yerden bakıyordu.
“Ruhun,” dedi. “Ruhun gönlü vardır.”
Sınıfta kısa bir sessizlik oldu. Ardından kahkahalar yükseldi. Öğretmen öğrencileri uyardı, ama konu dağılmıştı artık. Yine de öğrencinin cevabı öğretmenin hoşuna gitmişti. Biraz onunla konuşmaya karar verdi.
“Peki,” dedi öğretmen, “Ruhun gönlü nasıl atar?”
Öğrenci gözlerini yere dikti. Sonra başını kaldırıp fısıldar gibi cevap verdi:
“Bâki… Bâki…”
Öğretmen bu cevabı duyunca sustu. Çünkü bu kelime, kalbin değil, gönlün ritmiydi. Kalp yaşamak için atar, gönül hatırlamak için. Kalp kan taşır, gönül anlam. Kalp bedenin merkezidir, gönül ruhun evi.
Dersin konusu artık değişmişti. Artık kalpten gönüle, gönülden ruha bir yolculuk başlamıştı.
Öğrenci, öğretmenin ilgisini fark edince cesareti biraz daha arttı. Gözlerini kaçırmadan, içindeki soruyu dile getirdi:
“Öğretmenim, neden insanlar yaşlandıkça yüzleri kırışır?”
Öğretmen, bu sorunun ardında sadece merak değil, yaşanmışlık arayışı olduğunu hissetti. Cevabını verirken sesi daha yumuşaktı:
“Büyüdükçe sorumluluklar artar. İmtihan da seninle birlikte büyür. Çocukken ağladığından çok daha derin ağlamaya başlarsın. Gözyaşların ağırlaşır. Ve süzüldükleri her yeri aşındırmaya başlarlar. Akarlar… akarlar… ve insanların ‘kırışıklık’ ismini verdikleri vadilere dönüşene kadar durmadan akarlar.
Her çizgi, bir hikâyenin izi gibidir. Bir kaybın, bir özlemin, bir susuşun yankısıdır. Yüz, zamanın haritasına dönüşür; her kıvrım bir dönemeçtir, her çukur bir duraktır.
İnsan yaşlandıkça sadece bedeni değil, bakışı da değişir. Aynı manzaraya bakan göz, artık başka şeyler görmeye başlar. Çünkü yaşanmışlık, algıyı dönüştürür.”
Öğrenci, öğretmenin sözleriyle kendi içini dinlemeye başladı. Bir an sustu, sonra yeniden sordu:
“Peki öğretmenim, yüzümüz mü değişir yoksa biz mi?”
Öğretmen, öğrencinin sorularının derinleştiğini fark etti. Artık sadece bilgi değil, içsel bir yolculuk başlamıştı.
“Aslında her ikisi de… ama en çok ruhumuz değişir yaşlanınca. Çünkü ölüm hatırlanınca, nefis bedenle ruh arasına sızdığı yerden usulca uzaklaşır. Ve işte o zaman kalp gerçek sevgiyi, sonsuz olan aşkı, Allah’ı bulur.
Ama biraz fazla geç kalınmış olur. Çünkü insan, çoğu zaman hayatı yaşarken değil, kaybederken anlamaya başlar. Ruh, sessizce büyürken, beden gürültüyle yaşlanır.
Ve bu büyüme, dışarıdan fark edilmez. İnsan kendi içinde büyür, kendi içinde kırılır, kendi içinde yeniden şekillenir.”
Öğretmen aldığı derin nefesle cümlesine nokta koydu. Sınıf sukünet içerisindeydi. Öğrenci ise artık sadece dinlemiyor, hissediyordu.
Bir süre sessiz kaldı. Sonra parmağını yavaşça kaldırdı. Bu kez sesi daha titrekti:
“Öğretmenim… Ruhumuz da kırışır mı?”
Bu soru karşısında saçlarını karıştırdı öğretmen. Elini çenesine götürdü. Zaman bile nefesini tutmuş gibiydi. Bir an hiç cevap vermeyecek sandı öğrenci.
“Evet,” dedi öğretmen. “Ruh kırışır. Ama ruhun kırışmasına yaşlılık denmez… olgunluk denir.”
“Olgunluk yorgunluktan doğar. Birikmiş anılar, acı dolu yaşanmışlıklar ve boğazındaki o yumruyla hayatını sürdürebildiğinde başlar.
Yani kısaca ruhun kırışıklığına yıpranmışlık denilebilir. Ama bu yıpranmışlık, insanı eksiltmez. Aksine, derinleştirir. İnsan, ruhunun kıvrımlarında kendini bulur.”
Başını öne eğdi öğrenci. Gözyaşlarını sakladı öğretmeninden. Görünen çocuk yüzüyle, gizledi yaşlı ruhunu.
Öğretmen durumu fark edip öğrencinin hafifçe çenesinden tutup yüzüne bakmasını sağladı.
“Ruhunun yaşını saklama.” dedi yumuşak bir sesle.
Öğrenci burnunu çektiği sırada artık gözyaşlarının durduğunu ve yalnızca içine akmaya başladığını fark etti.
Bir süre sustu. Sonra, içinden gelen son soruyu sordu:
“Öğretmenim,” dedi yine aynı titrek sesle. “Peki ruh iyileşir mi?”
Bu kez öğretmen soru sordu:
“Sence yaşlı biri gençleşir mi?”
“Hayır.” dedi öğrenci.
“İşte o zaman ruh da iyileşmez. Ama kabullenmeyi öğrenir.” dedi öğretmen.
Zil çaldı.
Herkes sınıfları koşuşturarak birer birer boşaltırken, öğrenci elinde çantasıyla giden öğretmenin sırtına baktı.
Sözler zihninde yankı yaptı:
“Ruh iyileşmez ama kabullenmeyi öğrenir. Yaralarıyla yaşamayı, eksikleriyle sevmeyi, kaybettikleriyle umut etmeyi…”
